Recente activiteiten van ons Convivium

 

 

Zondag 11 december: Terra Madre dag 2011, Schaapskooi De Plaetse, Heeze

 

Anneke Groenveld van de St. Het Kempisch Heideschaap en Phyllis Den brok, convivium Kempen-Meierij laten zien en vertellen hoe Terra Madre Dag 2011 was.

 

Op zondag 11 december werden s’morgens vroeg de deuren van de schaapskooi van de Strabrechtse heide weid opengezet om alle belangstellenden voor dit evenement welkom te heten.

De ochtend begon fris maar zonovergoten en dat bleef zo tot ver in de middag. De door de stichting het kempisch heideschaap Heeze (eigenaar van de kudde van de Strabregtse Heide) en convivium Kempen Meierij uitgenodigde producenten geven een goed beeld van wat de Slow Food beweging wil; puur eerlijk en lekker voedsel als het kan uit eigen omgeving. De molenaar Gerard Sturkenboom die de het graan maalt uit de omgeving en een bakker meelmuts, een ambachtelijke bakker (nu al 4e generatie) die ook biologische brood en speciaal voor vandaag worstenbroodjes met kempenlamsgehakt gebakken had . De heerlijke geur van versgebakken worstenbroodjes de zon en de andere producten die te proeven waren o.a. honing warme gekruide wijn en appelsap versgebakken koekjes en taartjes, Heezer geitenkaas en natuurlijk gekookte en gerookte lamsham van het kempisch heideschaap. De goede sfeer en de belangstelling (+/-400) maakten deze dag tot een geslaagd evenement.
Buiten kon men nog deelnemen aan een van de wandelingen met Jap Smits boswachter op de Strabrechtse heide die een beeld schetste van de geschiedenis van het gebied en van de relatie tussen flora en fauna op de heide. De bedreigingen die vanuit de huidige maatschappij van invloed zijn, vervuiling en opdringen van bebouwing en wegen en de rol die de mens en door de mens ingezette dieren zoals een schaapskudde bij het behoud van natuur en diversiteit spelen. Jap legt uit dat de heide eeuwen tot het ecosysteem van de mens in dit gebied hoorde en dat dit vanuit de lucht te zien is (foto’s en google earth) aan de paden die eens veelvuldig gebruikt werden door de kuddes onderweg. De huidige kudde heeft deze oude traditie weer voortgezet om deel te zijn van deze natuur en een schakel te vormen tussen mens en natuur, al hebben we de schapen nu niet meer zo nodig voor hun mest voor onze landbouw maar voor het behoud van de natuur die we zo waarderen en daarnaast een puur en lekker stukje vlees leveren.

 

 

Maandag 28 november: introductie Professionals Netwerk

Slow Food Kempen-Meierij

28 november vond in Waalre de introductie bijeenkomt plaats van Slow Food Professional Kempen-Meierij. Het initiatief is genomen door Edith Dourelijn van EET DIT. Edith is al jaren lid van Slow Food en was in Utrecht betrokken bij het Slow Food Professional netwerk. Het doel is om leden die beroepsmatig met eten en drinken bezig zijn eens per kwartaal bijeen te brengen om kennis en ervaring uit te wisselen. Door haar positieve ervaringen met een dergelijk netwerk in Utrecht, wil Edith het graag voor Slow Food Kempen-Meierij opzetten.

Maandagavond 28 november was de introductie bijeenkomst. Aanwezig waren Niek van de Broek en Ceciele van de Broek van bio-boederij ‘t Schop, Phyllis den Brok van Phlyss verandermanagement in eet- en drinkgewoonten, Rianne Burgmans van wijnimport Rossano, Ruud Adriaans van een patisserie in oprichting, Bas van der Burgt van Cargill leverancier van producten en diensten op het gebied van voedsel, landbouw en risicomanagement en Marc Dekkers van communicatie en evenementenbureau Comee.

Na het voorstelrondje zijn de ideeën voor het professional netwerk besproken. Het is de bedoeling om te starten met 4 bijeenkomsten per jaar. Edith zal de eerste bijeenkomst organiseren en daarna worden de deelnemers gevraagd om een bijeenkomst te organiseren. Doel van de bijeenkomst is om van elkaar te leren, van de leden, van producenten en van leveranciers uit diverse branches. De bijeenkomsten worden voornamelijk georganiseerd op maandagmiddagen en is toegankelijk voor professionals die lid zijn van Slow Food Kempen Meierij. Ook mogen zijn gasten meebrengen. Daarnaast is het de bedoeling om de bijeenkomst zo te organiseren dat het (deels) toegankelijk is voor andere Slow Food leden.

Heb je vragen of wil je je aanmelden, dan kan je ons een email sturen: kempen-meierij@slowfood.nl.
 

Zondag 13 november: varken uitbenen bij bio-boerderij ’t Schop

Deze bewolkte herfstachtige dag was een uitgelezen moment voor de activiteit varken uitbenen. We werden hartelijk ontvangen door de gastheer en gastvrouw Jan en Cécile met een kopje koffie of thee. Na een korte introductie werd als voorproefje de film BLOED van de Peergroup getoond.
Daarna werd onder deskundige uitleg van slager Cas Smits letterlijk een varken van kop tot staart uitgebeend. Met vlijmscherpe messen werd zeer nauwkeurig het vlees losgesneden. Langzamerhand kwamen de herkenbare producten op het werkblad te liggen, de varkenshaas, koteletten, spek, hammen en niet te vergeten de varkenspoten (voor de erwtensoep).
Alle aanwezigen volgden het uitbenen van het varken met veel interesse. Er was alle gelegenheid om tijdens het uitbenen vragen te stellen aan de slager. Als afsluiting kreeg iedereen een heerlijke maaltijd geserveerd die uiteraard bereid was met varkensvlees. Al met al was het een speciale en leuke activiteit die prima paste in de herfstachtige sfeer.

 

 

Recept van het varken uitbenen:

Cidersoep met carpaccio van varkenshaas (8 pers.)
Ingrediёnten:
Carpaccio:                                  soep:
200 g varkenshaas                     1 bouillonblokje
20 ml witte balsamico azijn        2 bosjes bosui
3 el cointreau                             olie, paprikapoeder
2 el olie                                      2 el mierikswortel (potje)
1 el citroensap                            nootmuskaat
Zest van 1 sinasappel                 1 l kippenfond
2 Elstar appels                            500 ml cider
75 ml cider                                 250 ml room
2 el cointreau
1 el citroensap

Bereiding carpaccio: De varkenshaas een nacht marineren in de balsamico, cointreau, citroensap en zest van sinasappel. Het haasje uit de marinade halen en droog deppen, daarna 1 uur in de vriezer leggen om het mooi te kunnen snijden.
De appels schillen en in dunne plakjes snijden en ook even marineren in een marinade van: cider, cointreau en citroensap.
Varkenshaas in heel dunne plakjes snijden en tot gebruik met plastic afgedekt bewaren in de koelkast.
 

Bereiding soep: De bosui fijnsnijden en fruiten in de olie. De fond, cider erbij gieten en wat inkoken. Dan krijg je een mooie pittige smaak.
Voeg toe: room, mierikswortel, nootmuskaat, paprikapoeder zout en peper. Klop de soep op met een staafmixer en warm op tot hij heel heet is, maar niet kookt. Voeg indien nodig nog een bouillonblokje toe.
 

Serveren: Leg de varkenshaas dakpansgewijs op de soepborden (liefst voorverwarmd) en strooi hierover de appelschijfjes. Giet de soep erover en Eet smakelijk.
Groet van Kokerij Marijke Biermann
 

 

Zondag 4 juli 2011: Granenwandeling

Op zondag 4 julli hebben wij met ons convivium een granenwandeling georganiseerd. De opkomst voor deze wandeling was mede door het goede weer, erg goed. De 32 deelnemers genoten van een zonnige wandeling over de Regte Hei en langs de akkers, van de verhalen van Loek Hilgers, gids en landschapsecoloog en van een heerlijke picknick. Lees hieronder het verslag, bekijk hier het filmpje van de Granenwandeling (met dank aan Yvette van Kempen) en bekijk de foto's.

 

Op 15 mei j.l. maakte ik voor het eerst echt kennis met Slow Food Nederland. Na een inspirerend symposium volgde het bezoek aan Terra Madre.
Daar realiseerde ik me dat Slow Food alle idealen verbindt, waar ik me het afgelopen jaar meer op ben gaan focussen. Dus ik werd lid en in de maanden daarna volgde ik de activiteiten op de voet.
Zondag 3 juli was het zover, een activiteit van het convivium bij mij in de buurt 'Kempen-Meierij: de Granenwandeling in het natuurgebied De Regte Hei-Ooievaarsnest-de Hoevens in Goirle. Vol goede moed sprong ik die ochtend in Tilburg op de fiets, gewapend met een route op mijn iphone die me de weg zou wijzen naar het Ooievaarsnest. Na een half uur fietsen in de bossen veranderde het toch al onverharde 'fietspad' in mul zand.. dat was de eerste aanwijzing dat ik een wandelroute had gevolgd in plaats van een fietsroute. Na enige omzweving kwam ik dan toch nog net tijd op de plaats van bestemming aan. Loek Hilgers gidste ons ruim 2 uur langs de meeste prachtige stukken in het natuurgebied en akkers gevuld met oude graangewassen. Het was een zonnige dag met een licht briesje, dat ervoor zorgde dat de graanhalmen meedeinden op de wind. Het was een geweldige wandeling met een gezellige groep mensen en een zeer kundige gids, wiens liefde voor het gebied en de oude graangewassen in elk moment van de wandeling voelbaar was. We kregen deze ochtend meer dan 4 graansoorten te zien, ieder zo verschillend in zijn soort, prachtig. Maar Slow Food zou Slow Food niet zijn als er aan het einde van de wandeling niet een culinair feestje zou volgen. In de schaduw onder de bomen lagen picknickkleden, tafels stonden gevuld met heerlijke speltbroodje met verse eisalade en Kempisch lam. Margriet had ook gezorgd voor een glas dorstlessende vlierbloesemsiroop. Proostend met een heerlijk glas gekoelde Prosecco werd de granenwandeling feestelijk afgesloten.

Een geslaagde wandeling, de grote opkomst (de wandeling was zo populair dat er wel 6 mensen op de 'wachtlijst' kwamen) was al snel volgeboekt!
Ik kijk nu alweer uit naar een volgende activiteit van Slow Food Kempen-Meierij.
 

Yvette van Kempen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zondag 5 juni 2011: Aspergeproeverij op het veld

Op zondag 5 juni hebben wij met ons convivium een zeer geslaagde aspergeproeverij gehouden in het Brabantse Cromvoirt.

Aspergekweker Erik Verhoeven ontving ons in de intieme sfeer van zijn bedrijf aan de St. Lambertusstraat. Aan ons gaf hij een anderhalf uur durend “college” over asperges en wij luisterden geboeid toe. Een bevlogen mens met liefde voor zijn werk is altijd interessant. Erik heeft zijn bedrijf van zijn vader overgenomen en levert zijn product uitsluitend aan gerenomeerde restaurants in de omgeving en aan particulieren via zijn winkel/werkplaats. Die keuze heeft hem bewust gemaakt welke richting hij moest kiezen en het succes geleverd van een tevreden klandizie.

Na Erik’s introductie werden wij met een platte kar naar het veld gereden. Midden in de natuur en tussen de aspergevelden stond een tent daarin was door Johan Busio, van restaurant Parfait eveneens uit Comvoirt, met zijn medewerkers een veldkeuken neergezet. Romantiek op d ’n akker! De beelden op de foto’s spreken voor zich. Johan had een vijftal gerechtjes gemaakt allen met asperges; gefrituurd, gemarineerd, gebakken, met saffraan. Prima witte wijn maakte de stemming compleet.
 

Onvergetelijk en voor herhaling vatbaar. Een dank aan deelnemers en ondernemers is hier zeker op zijn plaats.

www.asperges-verhoeven.nl en www.parfaitcromvoirt.nl

 

 

 

 

 

Zaterdag 19 maart 2011: Slow Food “eten en drinken door de eeuwen heen”

Het is zaterdag 19 maart, twee dagen voordat de echte lente begint. Met z’n dertigen zijn we in Bergeijk aangekomen om een leerzame dag te beleven over de Kempen. Zowel voor onze hersenen als onze smaakpupillen. Slow Food Kempen Meierij organiseert samen met Streekrestaurant De Hofkaemer uit Bergeijk "Eten en drinken in de Kempen door de eeuwen heen". Een activiteit waar zowel Slow Food leden als niet leden luisteren naar Kempische sprekers en genieten van heerlijke streekgerechten uit de Kempen.

De eerste bewoners in de Kempen waren rendierjagers
Om 11.00 uur ontvangen Geert en Marnetta van de Hofkaemer ons met koffie en heerlijk Bergeijks teutenbrood. Het teutenbrood is een luxe stol met spijs, chocola en rozijnen. Geert vertelt dat het teutenbrood meer smaak krijgt wanneer je het een paar dagen laat liggen. De smaak van de ingrediënten trekt dan in het brood. Na de introductie van Geert heet ook Rene Zebregs van Slow Food Kempen Meierij ons welkom. Hij verrast ons met een heerlijk brood waarvan ieder er een mee naar huis mag nemen. Daarna is het de beurt aan Kik de Nooijer. Hij had een belangrijk aandeel bij het in kaart brengen van de historie van Bergeijk en presenteert ons een bijzonder verhaal over eten in de kempen door de eeuwen heen. Kik is een spreker met een boeiend verhaal.

De eerste bewoners in de Kempen waren rendierjagers. Zij leefden in de oude steentijd en trokken door het land met de rendierkudden. De bevolking leefde van de jacht en waren dus vleeseters. Tussen 8000 en 3000 voor Christus, het midden steentijd, verandert het klimaat. Het word warmer, de rendieren verdwijnen en maken plaats voor het oerrund, everzwijn, hert, bruine beer en waar water is vissen en schelpdieren. De mens wordt een alleseter genoemd en nuttigen ook wilde graansoorten zoals emmer en eenkoorn, noten en wilde vruchten. In de nieuwe steentijd, van 3000 jaar tot 1800 voor Christus duikt langzaam de landbouw op in de kempen. De kennis van landbouwers uit het midden oosten wordt doorgegeven aan Europa. Men legt voorraden aan, zoals graan, peulvruchten en gedroogd vlees. Met verbouwde erwten en linzen als eiwitbron en lijnzaad en maanzaad als bron van vetten. Nog maar een klein deel van het vlees is afkomstig van de jacht.

In de brons en ijzertijd ontwikkeld de landbouw zich verder en wordt jacht een bijzaak. De huisdieren leveren niet alleen vlees, been en huiden maar ook melk, wol en mest. Er vindt een verschuiving plaats van vlees als hoofdmaaltijd naar graan als hoofdmaaltijd. Dit is misschien de reden waarom de Fransen nog steeds een homp brood bij ‘t eten nuttigen.

Romeinse vreetpartijen in de Kempen
Veel later blijkt uit vondsten dat de Romeinen in Brabant zijn geweest. Tussen Vessem en Hoogeloon is een compleet romeinse villa annex landbouwbedrijf gevonden. Ten zuiden van Schadewijk lag een dorp met zeer sterke Romeinse invloed, Romeinse dakpannen en aardewerk. De Romeinse keuken is jarenlang als een decadente toestand beschouwd, waarschijnlijk door het vele gebruik van vissaus. In veel gerechten gebruikte de Romeinen ook honing en luxe vreetpartijen bij de rijken was niet ongebruikelijk. De Romeinen aten wel zeven tot acht gangen. Voorgerechten met olijven, hazelmuizen besprenkeld met honing, worstjes, pruimen en rode granaatappelpitten honingwijn. De volgende gang bestond uit bastaardnachtegaal in gepeperd eigeel en falernische wijn. Daarna gemest gevogelte, varkensnier en vis met pikante vissaus. Gang vier bestaat uit everzwijn en lijsters (die voordat ze werden genuttigd uit de buik van de everzwijn vlogen). Gang vijf is een varken gevuld met saucijzen en bloedworstjes. De zesde gang is een gekookt kalf. Koeken, vruchten, vetgemeste kippen en gebrocheerde ganzeneieren was gang 7 en de laatste gang was het dessert van lijsters van deeg gevuld met rozijnen en noten, gans, vis, gevogelte, oesters, mosselen en alikruiken.

Sobere maaltijd en komst van de aardappel
Na de Romeinse tijd is weinig informatie gevonden en is ook niks bekend over de eetgewoontes. Rond het jaar duizend blijkt uit een Franse bron, dat een boerenmaaltijd uit bonensoep met oud spek, roggebrood geweekt in de soep, fruit, noten en paddestoelen uit het bos, look achtige groenten zoals uien, prei en knoflook, en eieren. Rund werd niet veel gegeten, wel varken. Elke maaltijd is sober. Gevogelte is een luxe en komt maar weinig op tafel.

De roggebouw groeide in de Kempen. Boekweit vond de introductie omdat het kon worden verbouwd op arme grond. Dit leverde een bron van zetmeel op voor de arme mensen in de kempen. Rond 1750 vindt de aardappel de algemene ingang. De aardappel leverde 3x zoveel zetmeel op waardoor de verbouw van aardappel toenam. Rond 1847 heerst er de aardappelziekte. Aardappels rotten weg onder de ogen van de mens en velden vol werden verwoest door de ziekte.
In 19e eeuw at de boer in de kempen 5 x per dag.  Tweemaal warm en driemaal brood. s’ Middags stampot van aardappel met warme groente en de broodmaaltijd betond uit brood met reusel of spekvet en zwarte koffie. Op vrijdag werd brood gebakken, zodat het zondag het lekkerste is, net zoals bij het teutenbrood.

Het eten was geen luxe maar bestond uit elementaire producten. Maar had men voldoende te eten? 5ha grond was nodig om met een gezin van vijf personen te voeden. De percelen hadden echter een gemiddelde grootte van 2,88 ha. Conclusie is dat de mensen niet voldoende te eten hadden. Voor 1830 zijn het de teuten, de handelaren, die een andere bron van inkomsten vinden om in eten te voorzien. Uit deze handel is de sigaren- en textiel industrie ontstaan, die later veel welvaart heeft gebracht. Pas na de Tweede wereldoorlog breekt een periode van ongehoorde welvaartsgroei aan, die wat op tafel komt, ook in de kempen, onherkenbaar zal veranderen.

Door het vermakelijke verhaal van Nik is de tijd voorbij gevlogen. Het is inmiddels 12.30 uur en tijd voor de lunch van de Hofkaemer. Een terrine vol met streekproducten worden op tafel gezet. Lokale tomaten met geitekaas, bloedworst, kempenham, paling, meerval, slakken en Bergeijkse bol. Wat een heerlijke Slow Food lunch van Kempische producten.

De hoen die naar konijn smaakt
Na de lunch neemt Wim van Doornemolen ons mee voor een dorpswandeling. Onderweg verteld Wim ons over de Bergeijkse geschiedenis. We staan stil bij het teutenhuis en lopen door de hallen van de oude weverij De Ploeg. Een beginnend lentezonnetje zorgt voor een aangename en warme middag. Bij terugkomst in streekrestaurant de Hofkaemer staat een grote mand met een Chaams hoen op tafel. Geert van der Kaa van de Walnoothoeve vertelt ons over dit mooie beest.
Het Chaams hoen werd tot begin vorige eeuw ten zuiden van Breda op vele boeren erven gehouden als nuthoen. Het Chaamse hoen stond bekend als een gehard ras, dat zich op de schrale Brabantse zandgronden goed wist te handhaven. Naast een hoge eierproductie stonden vooral de kapoenen (gecastreerde hanen) bekend om hun fijnvlezigheid en hun specifieke, overheerlijke vleessmaak. De smaak is niet te vergelijken met de kip uit de winkel. Het heeft meer een wildsmaak van een fazant of konijn.
Het staat de Walhoeve voor ogen oude streekrassen zoals het Chaams Hoen, weer onder de aandacht en in productie te brengen. Het fokken gaat op traditionele wijze volgens de normen van ‘Slow Food’. De belangrijkste activiteiten van de Walnoothoeve beperken zich in eerste instantie tot het broeden, fokken, selecteren en slachten van pluimvee. De basis waarop de Walnoothoeve slacht is de traditionele slacht methode. Bij de Walnoothoeve worden voornamelijk hanen en hennen van tussen de 17 en 26 weken oud geslacht. Dat gebeurt in hoofdlijnen op de traditionele wijze zoals dat omstreeks 1800 ook gedaan werd. Er komt absoluut geen dierenleed aan te pas. Na verdoving wordt via de bek de slagader doorgesneden, waardoor de kip leeg bloedt en het dier niet word geopend. Na het plukken wordt het darmstelsel verwijderd en sterft het vlees gedurende 3 tot 10 dagen af in een koelcel van 4 graden Celsius. Daarna is het klaar om te worden verkocht. Bijvoorbeeld aan de Hofkaemer. Zij waren het derde restaurant het Chaams hoen op de kaart. Inmiddels zijn er zes restaurants die het op de kaart hebben.
 

Een palet aan streekproducten
Voor de avondmaaltijd serveert de Hofkaemer ons het streekproeverijtje. Startende met een heldere bouillon met uiteraard, het Chaams hoen. De soep wordt op grootmoederswijze geserveerd: in een grootmoeders schaal met daarbij een beschuit. De gasten vragen zich af of eerst de soep in de kom gaat en dan het beschuit of gaat de soep over het beschuit? De tweede gang van ons diner is een palet aan streekproducten. Een grootte schaal met gebakken meerval, een pannetje met kempisch heideschaap en ree. De ree was vorige week geschoten en dat is te proeven ook, zo mals stukje vlees. De geserveerde groenten, aardappelen, frieten, biologische mayonaise, peertjes, boontjes met spek en potje met kool is natuurlijk ook uit de kempen. Werkelijk een oase van genot, een streling voor de tong. Naast de gerechten genieten we van de Nederlandse wijnen De Linie uit Made, Blauwe bessenwijn van Jan Janssen uit Budel, het biologische streekbier Gageleer uit het Belgische Natuurpunt, biologisch appelsap van De Drie Wilgen en een biologisch blauwe bessensap. Het nagerecht is ook een variatie aan heerlijkheden, blauwe bessen ijs, hazelnoten mousse, huisgemaakte advocaat, wortelcake en een Nederlandse kiwi.
 

Met een lekker bakje koffie of thee komt deze mooie, leerzame en vooral lekkere dag aan het eind. Wel jammer dat niet alle Slow Food Kempen Meierij leden aanwezig waren. Het is inmiddels 19.30 uur als we in de auto stappen op weg naar huis. Wat een geweldig dag.

 

10 december 2010, Terra Madre Amsterdam
Veel geleerd, gehoord, meegemaakt en geproefd!

Terra Madre Amsterdam vond 10 december plaats bij de Colour Kitchen. Een rare plek in Amsterdam maar wel een prachtige locatie met een schitterend restaurant. Het is open en ruimtelijk en heeft een prima akoestiek. Alle ingredienten voor een heerlijke en gezellige avond zijn aanwezig.

Op een soort mini beursje stond het Kempisch heideschaap en ook Marjan van het Drents heideschaap, met worsten. Verder waren Marjolijn van de kaas en de zeerovers er ook. Het redelijk sjieke publiek stroomde toe en om zes uur gingen we de eetzaal binnen. Samen met Rene konden we aan de tafel van Loek en Stijn aanschuiven. Het was de producententafel, waar ook Sandor een plaatsje had. Hij keek wel zo naar mij van wie bent u dan wel helemaal... haha. maar het was natuurlijk een prima plekje zo tussen de herders en de vissers. De vissers van de waddenzee Jan en Barbara zaten naast ons - (hij met die lange haren, was in de vpro film prominent in beeld). Wat een verhalen gingen over tafel. Het is leuk om al die meningen, ervaringen en ideeen te horen. Dat de Drentse herderin Marjan 5 dochters heeft en ook nog beeldend kunstenaar is, terwijl ze 6 dagen per week de kudde doet. Dat ze haar man ontdekt heeft op de hei toen hij haar vroeg of ze een ram had gezien. Dat de vissers in de vpro documentaire heel veel hebben verteld, maar dat alleen het onderwerp overbevissing was overgebleven. Dat hij een zalm van 7 kilo had gevangen in de waddenzee een week voor hun trouwen... “een godsgeschenk” aldus de visser met een zwaar Gronings accent. De zalm werd feestelijk geserveerd in de brandaris tijdens hun huwelijk! Kortom prachtige verhalen allemaal.

Het eten - inclusief het lam/schaap – was verrukkelijk. De wijn en het zelfgebrouwen slow beer uit turijn bij de kaas, trouwens ook. Tussen de gangen door vertelde de aanwezige producenten over hun presidium, producten en ervaringen. Aan het eind van de avond werden alle koks (ook Dp arkenbout, de visser-met-het-hart met z’n sjaaltje op) uit verschillende gerenommeerde Amsterdamse restaurants naar voren geroepen en kregen ze een staande ovatie van de volle zaal. Het enige minpuntje van de avond was dat de computer van Loek gestolen bleek te zijn uit het zaaltje met de stands. Ik heb weer veel geleerd, gehoord, meegemaakt, geproefd en weer een Terra Madre glas in de collectie erbij.

Marjo Kuilman

 

21-25 oktober 2010, Terra Madre in Turijn

Twee flinke koeltassen met worsten en hammen, een rieten mand met wat heideplantjes en strootjes, stapels flyers en een groep enthousiaste vrijwilligers waren de basis ingrediënten voor een succesvolle week voor het presidium Kempisch Heideschaap op de Terra Madre. Een week vol indrukken, proeven, ruiken, delen en luisteren – en bovenal genieten. Waar alles draait om lekker, puur en eerlijk: slow food. Dat is Terra Madre.

Het presidium Kempisch Heideschaap was voor het eerst officieel aanwezig op de tweejaarlijkse Salone del Gusto in Turijn – het evenement waar Terra Madre deel vanuitmaakt. Van 21 tot 25 oktober lieten de duizenden bezoekers zich langs de stands door geuren en kleuren verleiden tot het proeven van kazen, worsten, wijnen, olijfolie, koekjes, chocola en nog veel meer heerlijks. Grote boodschappentassen op wielen slepen ze achter zich aan. Om ook thuis nog lang na te kunnen genieten. Boeren uit de hele wereld delen hun specifieke producten, koffie, warana, noten, knoflook of noga. Je kan het eigenlijk zo gek nog niet verzinnen of het was wel ergens te vinden op deze 

gigantische beurs in vier grote hallen. Zelfs na drie dagen rondkijken kon je toch iedere dag weer iets nieuws ontdekken.
De Nederlandse presidia waren, naast het Kempische ook het Drents Heideschaap, Goudse oplegkaas, Zeeuwse kreeft en Limburgse stroop. Behalve de presidia waren er nog een aantal Nederlandse bedrijven aanwezig met hun producten, waaronder de markante mannen en vrouw van Antonia’s mosterd uit Haarle, Overijssel.

Het meeste bekijks in dit Hollandse straatje trokken toch wel de onverschrokken Zeeuwse mannen van het presidium Oosterschelde kreeft. Omdat het seizoen voor de kreeften voorbij was, hadden ze vele tientallen kratten oesters meegenomen die aan de lopende band werden open gewrikt, uitgedeeld of verkocht. Al dan niet aan de mooiste meisjes, voor een weddenschap of simpelweg uit commercieel oogpunt. En daarbij werd vanaf ‘s morgens vroeg tot ’s avonds laat een lekker wijntje bij geschonken. Dan moet je toch wel stevige zeebenen hebben.

Het worstje van het Kempische Heideschaap werd eveneens met grote regelmaat geproefd en gewaardeerd – evenals de gerookte hammen. Aandachtig werd een stukje vlees aangenomen, eerst ruiken en dan proeven. Zelfs de kleinste kinderen hadden al die aandacht en waardering voor eten. Keurig opgevoed als ze waren, mochten zij pas wat aannemen als pa of ma dat goed vond. Veel bezoekers aan de stand stonden ervan te kijken dat Hollanders verstand hadden van lamsvlees, een vleessoort die bij land niet heel erg gewaardeerd wordt. Een jonge man in een kleurrijk pak uit Ghana verbaasde zich er over dat wij met schapenworst op de markt kunnen komen. In zijn land krijgt dat geen kans buiten de eigen gemeenschap vanwege het aanbod van buitenlandse bedrijven. Zo worden eeuwenoude food communities verstoord door de inmenging van de westerse wereld.

Tijdens het hele evenement werd er veel aandacht besteed aan het in stand houden van oude tradities en waarden. Er waren tientallen workshops, lezingen, informatie-uitwisselingen en bijeenkomsten. Delen van kennis is de grote kracht van de slow food beweging.

Op zondagavond zijn alle hammen en worsten uitverkocht! En de kas is iets minder leeg. De heideplantjes hangen wat vermoeid uit de mand. En het schapenvachtje ligt er uitgeplukt bij van alle handen die er aan hebben gevoeld. Terra Madre zit er op voor de Kempenaren.

Nog een dag blijft over voor de laatste inkopen, nog één keer een verhaal luisteren, een grote plak noga ruilen voor een worstje. Lekker een laatste kopje Huehuetenango koffie drinken. De topkwaliteit van al die producten: rozijnen, amandelen, abrikozen, rozenolie, qua smaak en beleving intens en onderscheidend in vergelijking met het grootschalige aanbod wat op onze markten wordt aangeboden. De trots en de rust van de mensen die in vol ornaat achter de door hen gepresenteerde producten zitten.

Terra Madre is een belevenis. Een slow food belevenis waar waardering voor kwaliteit en duurzame productie centraal staat. En waar vooral heel veel valt te genieten.
Marjo Kuilman

 

28 maart 2010, Workshop Paasbrood bakken

Op Palmzondag 28 maart 2010 was ons convivium Kempen Meierij voor de tweede keer in haar bestaan te gast bij Wim van Gerwen alias Bakker Meelmuts voor een fantastische workshop paasbrood bakken.
 

Wim heeft een biologische bakkerij aan de Tongelresestraat 403 in Eindhoven (www.meelmuts.nl). De derde generatie “meelmutsjes”staat nu aan de deegmenger en Wim heeft meer tijd om cursussen en workshops te verzorgen voor jongeren met een licht verstandelijke beperking. Hij wordt hierin bijgestaan door Toon.
 

Met 15 personen hebben wij ook zo’n workshop mogen ondergaan. “In het zweet des aanschijns zult gij uw brood verdienen”, stond geschreven in de uitnodiging. Het was hard werken inderdaad, maar wel strak georganiseerd, zodat alles vloeiend in elkaar overliep. Kneden, rijzen, mengen, kneden, bakken, wegen, mengen, rijzen, bakken. Een hele broodmand vol mochten wij onder inspirerende aanwijzingen van Wim en Toon creëren. Veel Slow Foodleden hebben wel eens brood gebakken en beschikken over het algemeen wel over redelijke vaardigheden. Bij een echte bakker leer je toch weer extra kneepjes om het broodbakken technisch te perfectioneren. Een hopeloos kleverige massa wordt met gevoel en overgave, het lijkt wel therapeutisch, een luchtige deegbol, zacht als een babyhuidje, enkel en alleen door op de juiste wijze handmatig te kneden. Opbollen? Wim gaat achter je staan en pakt je hand vast en laat je voelen hoe je door met je handpalm zacht tegen de deegbol te duwen de lucht uit het deeg laat ontsnappen. Het inmengen van rozijnen moet met beleid gebeuren. De rozijnen mogen niet beschadigen omdat de suikers de broodgluten negatief beïnvloeden. Met een plastic spatel werden deegstukken afgesneden en werden de ingrediënten ingevouwen. Steeds opnieuw en zorgvuldig.

Het resultaat mocht er zijn; paasbrood, vlechtbrood met ei, kruidenbrood, kruidenbrood met ui. Het lijkt onwaarschijnlijk maar we hebben ook nog gezellig koffie met worstenbrood op en na afloop een welverdiend glas wijn.
Wat een passie voor Pasen. Bedankt Wim en Toon, wij houden ons graag aanbevolen voor een volgende keer.

 

Georganiseerde activiteiten

Enkele andere voorbeelden van de door Slow Food Kempen-Meierij georganiseerde activiteiten zijn:
• Paddestoelen excursie met toepasselijke gerechtjes in het bos Gorp en Rovert.
• Aspergeproeverij bij De Buitenman in Lage Mierde.
• Wandeling met het Kempisch Heideschaap met daarna een proeverij bij ’t Schop in Hilvarenbeek.